NA SKRÓTY
Piotr Peszko
+48 605 570 195
ppeszko@gmail.com

Synchrotron SOLARIS to warto zobaczyć w Krakowie

Synchrotron SOLARIS to warto zobaczyć w Krakowie

10 września 2014

Jeśli słowa synchrotron, promieniowanie i Solaris kojarzą Ci się narzędziem zagłady ludzkości to wyobraź sobie, że dzisiaj byłem w samym jego środku. Miałem okazję stać w miejscu, do którego po uruchomieniu mógłbym jedynie wejść. Niestety wyjść nie dałbym już rady z racji promieniowania.

Jaram się!

Mieć tak piękne narzędzie w zasięgu ręki jest czymś niebywałym. Wiem, że okrutnie się podniecam i entuzjazm aż kapie po stronie bloga, no ale czy można zignorować takie parametry:

  • Obwód pierścienia – 96 m
  • Energia – 1,5 GeV
  • Prąd – 500 mA

nastolatki krzyczą: WOOOW!

  • Powierzchnia budynku – 8000m2
  • Powierzchnia hali wraz z pierścieniem – 3000 m²
  • Wysokość całego budynku – 19,7 m
  • Wysokość budynku nad powierzchnią ziemi – 12,5 m
  • Hala – 3,2 m poniżej poziomu terenu
  • Tunel liniaka oraz tunel technologiczny – 7,7 m poniżej poziomu terenu
  • Tunel liniaka – długość 110 m, szerokość 4,15 m
  • Tunel technologiczny – długość 110 m, szerokość 5,20 m

Dla ludzi

Gdybym miał wytłumaczyć czym jest synchrotron i dlaczego kosztuje 200 milionów złotych, to powiedziałbym, że jest to taki specjalny i supernowoczesny mikroskop, który działa w dość specyficzny sposób. Na jego początku znajduje się działo elektronowe, coś podobnego to tego, które było kiedyś w kineskopach.

Elektrony wyskakują z działa, rozbiegają się w akceleratorze liniowym i poprzez linię transferową wskakują już jako nieźli sprinterzy na okrąg pierścienia akumulacyjnego i tam przyspieszane są jeszcze bardziej, prawie do prędkości światła. Wtedy właśnie zaczyna się magia.

Okrąg nie jest bowiem okręgiem idealnym, elektrony biegną prosto, a później w polu magnetycznym zakręcają, później znowu prosto i zakręcają i tak do śmierci po kilku godzinach. Co ciekawe kiedy zakręcają okazuje się, że doznają przyspieszenia, nie poruszają się szybciej, ale przyspieszają odśrodkowo i generują promieniowanie.

Promieniowanie synchrotronowe

Nie wchodząc w szczegóły promieniowanie synchrotronowe jest „lepszej jakości”, a co za tym idzie pozwala na prowadzenie bardziej zaawansowanych i specyficznych badań, które niemożliwe są do zrealizowania innymi metodami. I na tym zakończmy, bo Google działa, a informacji na ten temat jest mnóstwo.

Jak to wygląda od środka?

Tak to wygląda z podniesionym sufitem Tak to wygląda z podniesionym sufitem

Początek akceleratora liniowego (jeśli dobrze pamiętam działo) Początek akceleratora liniowego (jeśli dobrze pamiętam działo)

Początek akceleratora liniowego Początek akceleratora liniowego

Takie tam magnesiki Takie tam magnesiki

200 milionów to nie przelewki 200 milionów to nie przelewki

Szybciej elektrony! Szybciej! Szybciej elektrony! Szybciej!

Komora próżniowa (1/12 pierścienia akumulacyjnego) Komora próżniowa (1/12 pierścienia akumulacyjnego)

Zakaz przesuwania struktur? Za dużo Starcrafta? Zakaz przesuwania struktur? Za dużo Starcrafta?

Pogratulować

Tyle mi pozostaje. W końcu nie będziemy musieli żebrać o możliwość zapłacenia za zrobienie badań.

o-autorze
Piotr PESZKO

Urodziłem się w małym mieście na Podkarpaciu, tam po raz pierwszy zmuszono mnie tego, żeby zdobyć formalne wykształcenie, chociaż wolałem social learning, zbieranie puszek po napojach i przesiadywanie godzinami przed komputerem w poszukiwaniu szybszej metody na wczytanie gry z kasety do swojego Commodore 64.